Paranın Tarihi : Neden Bulundu ?

Paranın Tarihi : Neden Bulundu ?

Para , kendi başına hiçbir şey ifade etmez. Metal bir madeni para veya üzerinde tarihi bir resme sahip bir kağıt parçası olabilir. Ancak insanların üzerine koydukları değerin, paranın fiziksel değeri ile ilgisi yoktur. Para  değiş tokuş aracı, ölçü birimi ve zenginlik göstergesidir. Para, insanların mal ve hizmetlerini dolaylı olarak ticaret yapmalarına, malların fiyatlarını anlamalarına izin verir ve gelecekte daha büyük alımlar için tasarruf etmemizi sağlar.

Para sadece değerlidir çünkü herkes başkalarının bunu bir ödeme şekli olarak kabul edeceğini bilir. Bu yüzden nerede, nasıl geliştiğine ve bugün nasıl kullanıldığına bakalım.

Parasız Bir Dünya

Para, bir biçimde, en azından son 3000 yıldır insanlık tarihinin parçası olmuştur. Bu süreden önce, büyük olasılıkla bir takas sisteminin kullanıldığı varsayılıyor .

Takas yapmak doğrudan bir mal ve hizmet ticaretidir – Bir gergedan öldürmeme yardım edersen sana taş balta veririm gibi – ama bu tür düzenlemeler zaman alır. Baltayı düşünen birisini bulmak zorundasınız, avlanmaya nezaket göstermeyen bir hayvanla yüzleşmek zorunda kalmak pek adil bir ticaret değil. Bu işe yaramazsa, birileri şartları kabul edene kadar anlaşmayı değiştirmek zorunda kalacaksınız. Paranın en büyük kazancından biri, iş hızını artırması ve gergedan katliamının önüne geçmesidir.

Yavaş yavaş, yüzyıllar boyunca geliştirilen silahlar,hayvan derileri ve tuz gibi kolayca işlem gören mallar tarih öncesi bir tür para birimiydi . Bu ticari mallar , birim değerleri pazarlığa açık olmasına rağmen, değişim aracı olarak görev yaptı. Bu takas ve ticaret sistemi dünyaya yayıldı ve bugün dünyanın bazı bölgelerinde hala devam etmektedir.

Para Neden Bulundu ?

Bu takas sisteminin çok işleyemediği durumlar oluştu. Mesela sizin elmaya ihtiyacınız var ve elinizde buğday var. Elmayı satan kişi karşılığında tavuk istiyor. Siz ya o tavuk satan kişiyi bulup buğday almasına ikna edeceksiniz ya da tavuk satan kişinin istediği şey için buğdayınızı takas edecek birini bulacaksınız. Bu böyle sürer gider. Halbuki buğdayınızı pazarda parayla satabilirseniz o parayı istediğiniz mal için kullanabilirsiniz. Para bu basit mantıktan dolayı bulunmuştur ve işleri çok hızlandırmıştır.

Para Ne Zaman Bulundu ve Gelişti ?

M.Ö. 1100 civarında, Çinliler, gerçek araçlar ve silahları, aynı araçların bronz olan minyatür kopyalarını ve deniz kabuklarını alış-veriş aracı olarak kullanmaya başladılar. 

3000 yıl önce Çin’de para yerine kullanılan kabuklar

Çin, tanınabilir sikkeleri kullanan ilk ülke olmasına rağmen, ilk basılan sikkeler çok uzak olmayan Lydia’da (şu an Türkiye’nin batısı) yaratıldı.

MÖ 600 yılında, Lidya Kralı Alyattes ilk resmi para birimini basmıştı. Madeni paralar, doğal olarak meydana gelen gümüş ve altın karışımı olan elektrumdan yapılmış ve mezhepler gibi davranılan resimlerle damgalanmıştır . Sardis sokaklarında, MÖ 600 dolaylarında, bir kil kavanoz size iki baykuş ve bir yılana mal olabilirdi. Lydia’nın para birimi ülkenin hem iç hem de dış ticaretini arttırmasına yardımcı oldu ve onu Küçük Asya’daki en zengin imparatorluklardan biri yaptı. İlk altın parayı basan son Lidya kralı ile ilgili “Croesus kadar zengin” deyimi oldukça ilginçtir. Ne yazık ki, ilk paraları basıp güçlü bir ticaret ekonomisi geliştirmek, Lidya’yı Pers ordusunun kılıçlarından koruyamadı.

Tam olarak Lydia, döviz kurlarındaki gelişmelere liderlik ediyormuş gibi göründüğü zaman, MÖ 700 civarında, Çin bozuk paralardan kağıt paraya geçti.

Günümüzde para birimi olarak fiziki değeri olmayan banknotlar, çekler, mobil ödeme , madeni paralar, sanal para birimleri(bitcoin vb.) gibi şeyler kullanılıyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir